Januari/februari 2015

Het energienetwerk

In deze editie

Zelf energie opwekken, wat betekent dit voor Cogas?

Coverstory

Duurzaam opgewekte energie: de rol van de netbeheerder

“Zie het gebruik van ons energienetwerk tot nu toe als een eenrichtingsweg”, begint Jan-Willem Egberts, Senior Teamleider Assetmanagement bij Cogas.”Waar tot nu toe altijd via een eenbaansweg energie over ons netwerk aan de gebruiker werd geleverd, ontstaat binnenkort een hele drukke rotonde. Van diverse kanten wordt zelf opgewekte energie over ons netwerk aangeleverd. Die moeten we altijd kunnen aannemen, verdelen, waar nodig opslaan en op alle gewenste momenten – veilig – kunnen leveren.”

Als netbeheerder zorgde Cogas voorheen, “heel overzichtelijk”, voor de techniek en de administratie rond de levering van energie over ons netwerk. Maar die rol verandert. Jan-Willem: ”Consumenten en bedrijven wekken steeds vaker hun eigen duurzame energie op. Met zonnepanelen, windturbines, via biomassa… dat zijn ontwikkelingen waar wij achter staan en daarom stimuleren, faciliteren en ontwikkelen wij duurzame initiatieven.

Jan-Willem Egberts_Cogas magazine
Jan-Willem Egberts, Senior Teamleider Assetmanagement

 

 

We onderzoeken en testen en maken ons netwerk klaar voor de energie van de toekomst.”

Balanceren
Zonnepanelen zijn de meest bekende energie-opwekkers. De opgewekte energie is voor eigen gebruik, het overschot kun je terugleveren aan de netbeheerder. Jan-Willem: “Zonnepanelen – maar ook windturbines – zorgen overdag voor de meeste energie, terwijl we die juist ’s avonds het meest nodig hebben. Daarom moet ons netwerk die opgewekte energie kunnen ‘balanceren’: opslaan en leveren op de momenten waarop het gevraagd wordt. Dat lukt met nieuwe ontwikkelingen op dit gebied. We kunnen op vraag sturen wanneer dat voor de gebruiker het meest interessant is. Met de slimme meter en een daaraan gekoppeld apparaatje, krijgt de gebruiker meer inzicht in het gebruik. Met dergelijke nieuwe ontwikkelingen en het gebruik van slimme software maakt Cogas zich nu al gereed voor de toekomst.”

Elektrische auto
Ook de elektrische auto verschijnt steeds vaker in ons straatbeeld. Die auto rijdt niet alleen op duurzame energie, maar kan ook energie leveren. Jan-Willem: “De batterij in een elektrische auto heeft veel vermogen. Als ‘ie – met eigen opgewekte energie volledig opgeladen – stil staat, kun je er ook voor kiezen een deel van die capaciteit terug te leveren aan het net. Wanneer we dat slim regelen voorkomt het investeringen in ons netwerk. Bovendien kun je er een vergoeding voor krijgen. Zo worden gebruikers steeds meer gestimuleerd hun verantwoordelijkheid te nemen op het gebied van groene energie.”

Lappendeken
Ons overzichtelijke ‘grijze’ energienetwerk verandert dus in een uitdagende groene lappendeken. Woningen, organisaties, corporaties, boerenbedrijven: ze kunnen allemaal duurzaam opgewekte energie verkopen. Zelf opgewekt uit zonlicht, via wind of uit mest. “Groene stroom krijgt voorrang. Het wordt door de overheid financieel aantrekkelijk gemaakt. Daardoor ontstaat er straks ook een dynamisch prijsmodel: hoe meer en slimmer je zelf levert, hoe minder je betaalt voor je eigen gebruik. Kortom: niet alleen het netwerk, maar ook de manier van administreren wordt complexer”, besluit Egberts. “Maar Cogas is zeker klaar voor de groene toekomst. We behoren al jaren tot de beste netbeheerders. Wat we altijd al goed deden, willen we vooral ook in de toekomst vasthouden!”


Groene initiatieven
Cogas is betrokken bij verschillende initiatieven rond de opwek van duurzame energie. Als initiatiefnemer in de proeftuin bij Cogas in Almelo bijvoorbeeld, of als consulent bij de lokale energiecoöperatie “ECHT” in de Hof van Twente. Klik hier voor meer informatie.
Verder lezen
Reageren
Facts & figures

Een aantal feiten over het energienetwerk:

  • In heel Nederland ligt 324.179 km elektriciteitskabel
  • In het verzorgingsgebied van Cogas ligt 2.058 km elektriciteitskabel
  • In heel Nederland ligt 136.311 km gasleiding
  • In het verzorgingsgebied van Cogas ligt 4.361 km gasleiding
  • In 2014 had een huishouden in het gebied van Cogas gemiddeld 2,87 minuten geen stroom, ten opzichte van het landelijk gemiddelde van 20 minuten
  • In 2014 had een huishouden in het gebied van Cogas gemiddeld 54 seconden geen gas, ten opzichte van het landelijk gemiddelde van 3 minuten en 14 seconden

Wil je meer weten? Ga dan naar www.energietrends.info. Bekijk ook het filmpje over de betrouwbaarheid van de energievoorziening.

Verder lezen
Uitgelicht

Waarom een landelijk energienetwerk belangrijk is én blijft

Wist u dat de gasleidingen en elektriciteitskabels in de grond niet van uw
energieleverancier zijn? Het zijn twee verschillende bedrijven die ervoor zorgen dat u thuis het licht kunt aandoen en een warme douche kunt nemen: de netbeheerder en de energieleverancier. Ondanks dat u als consument nauwelijks in contact komt met uw netbeheerder, speelt deze wel een grote rol in de beschikbaarheid van uw energie. Nu én in de toekomst. We praten erover met André Jurjus, directeur van de branchevereniging Netbeheer Nederland.

Andre Jurjus

Slim shoppen
Jurjus: “Om de splitsing tussen netbeheer en energielevering te begrijpen moeten we terug naar 2004. Toen werd de markt voor het leveren van energie vrijgegeven. Consumenten kunnen nu door slim te shoppen steeds van de laagste energieprijs profiteren. Nederlandse energieleveranciers kunnen groeien door ook in het buitenland energie te leveren. De keerzijde is echter dat ook buitenlandse energieleveranciers de Nederlandse markt op gaan. De politiek heeft aangegeven dat het niet wenselijk is dat het beheer van het Nederlandse energienetwerk in buitenlandse handen komt. Daarom moeten energieleveranciers volgens de Nederlandse regelgeving hun netwerkbeheer afsplitsen.” Voorbeelden van netwerkbeheerders zijn Enexis, Alliander en ook Cogas. Cogas levert geen gas en elektra. Wel warmte trouwens. Maar dat is een ander verhaal.

Grijze kastjes in de straat
U kent ze wel, die grijze kastjes in de straat. Dat is het zichtbare deel van ons energienetwerk. Als gebruiker merkt u verder – als het goed is – niet zoveel van uw netbeheerder. U betaalt voor het netbeheer via de factuur van de energieleverancier. Terwijl u waarschijnlijk regelmatig van energieleverancier wisselt, hoeft u uw netbeheerder niet te kiezen. Als er een storing is, kijkt u op de sticker in uw meterkast en belt u het gratis 0800 nummer. U wordt dan automatisch doorverbonden met uw regionale netbeheerder.

Slimme meter
Achter de schermen is de netbeheerder flink bezig met de toekomst van úw energie. De regionale netbeheerders werken daarbij samen met gemeentes, installatiebedrijven, IT-bedrijven en uiteraard energieleveranciers. Jurjus: “Op dit moment worden alle meterkasten in Nederland door de netbeheerders voorzien van een slimme meter. Daarmee kunnen we het energieverbruik op afstand aflezen.”

Zelfstandige lokale energiecoöperaties
En volgens Jurjus gaan de ontwikkelingen in een snel tempo verder: “Steeds meer mensen gaan over op zon-, bio- en windenergie. Er zijn zelfs al ruim 400 zelfstandige lokale energiecoöperaties. Dat zijn buurtbewoners of bedrijvenparken die gezamenlijk een lokale duurzame voorziening opzetten waar ze hun energie van betrekken. Netbeheerders spelen daarop in door de flexibiliteit van het energienetwerk te vergroten, bijvoorbeeld met opslagfaciliteiten zoals batterijen.”

De energiebehoefte van een ziekenhuis
Als we toegaan naar kleinschalige energievoorzieningen, hebben we dan nog wel een landelijk energienetwerk nodig? Jurjus moet lachen: “Zeker wel. Stel je eens voor dat je op een bewolkte, windstille dag je deadline moet halen. Je computer en koffieapparaat doen het niet, het is koud in huis en de batterij van je auto is niet opgeladen. En dan hebben we het nog niet eens over de energiebehoefte van bijvoorbeeld een ziekenhuis. Wachten op zon of wind is nu geen optie, en dat zal het in de toekomst ook niet zijn. Zelfs de beste batterijen kunnen niet aan die vraag voldoen. Daarom moeten we altijd kunnen terugvallen op het landelijke energienetwerk.”

Meer meten en analyseren
Jurjus vervolgt: “Het karakter van het werk van de netbeheerder zal wel veranderen. In plaats van graven en leidingen leggen gaan we steeds meer meten, analyseren en sturen. Zo kunnen we de beschikbare energie zo economisch mogelijk inzetten. Dat kan betekenen dat de slimme meter je wasmachine start op het moment dat de windkracht die dag het sterkst. Zelf bepalen wanneer je wast blijft uiteraard altijd mogelijk. Tegen een hoger tarief, dat dan weer wel.”

Verder lezen
Reageren
Achter de schermen

Wassen en koken in de wijk

Waar komt elektriciteit en gas vandaan? En welke weg leggen elektriciteit en gas af, voordat wij er gebruik van kunnen maken? We hebben een handige Infographic ontwikkeld waarin stap voor stap de weg die elektriciteit en gas afleggen, wordt beschreven.

COGAS0115 Infographic Electra-Gas_LR

Verder lezen
De Groene Stoel

De “Groene Stoel” staat deze keer bij transformatorstation de Border 2 in Almelo. Cor Koelen, Senior Projectleider van Cogas, neemt plaats en vertelt ons wat er hier allemaal gebeurt.

Verder lezen
Kids reporter

Onze kids reporter Stig gaat dit keer onderzoeken wat er allemaal aan kabels en leidingen in de grond zit. Hiervoor stelt hij enkele vragen aan onze collega Jan Olijdam, Operationeel Beheerder Gas, op een locatie waar Cogas in de grond aan het werk is.

Verder lezen