Oktober 2014

Eigen energievoorziening Cogas

In deze editie

Investeren in slimme technologie

Coverstory

Cogas start proeftuin voor eigen energievoorziening

“Nu alvast investeren in slimme technologie om te voorkomen dat we in de toekomst onnodig veel koper in de grond moeten leggen”. Zo begint Marcel Gehrels, senior projectleider duurzame energie, zijn uitleg over de proeftuin duurzame energie bij het Cogas terrein in Almelo.

Koper? “Infrastructuur. Kabels en transformatoren”, verduidelijkt Gehrels. “We willen via de bestaande netwerken zoveel mogelijk duurzame energie kunnen leveren. In deze proeftuin onderzoeken we welke technologieën daarvoor nodig zijn en hoe we die aan elkaar kunnen koppelen.”

Cogas faciliteert en ondersteunt meerdere proeftuinen in de regio, maar dit project is volledig in eigen beheer. Gehrels: “We kozen ons eigen gebouw

als proeftuin. Zo hebben we zelf de regie en kunnen we direct testen wat het effect is. We gaan onderzoeken of we onze locatie zo kunnen inrichten dat we op de lange termijn het huidige energienetwerk niet of nauwelijks nog hoeven te belasten. Deze proeftuin is de bodem voor grotere proeftuinprojecten.”

Wat gebeurt er precies in de proeftuin? “We willen een ‘smart grid’, een slim netwerk, ontwikkelen dat duurzame energie kan opwekken, opslaan en reguleren. Voor het opwekken van energie worden de daken en de tuin van ons gebouw voorzien van ongeveer 400 gesubsidieerde zonnepanelen. Microturbines op ons terrein maken van aardgas elektriciteit en warmte. Om je een idee te geven: 20 kW aardgas maakt 3 kW elektriciteit en 15 kW warmte.

Ook hebben we een houtkachel als onderdeel van de proeftuin.”

“Via de bestaande netwerken willen we zoveel mogelijk duurzame energie kunnen leveren.”

Zeezout en CO2

Voor de opslag van elektriciteit wordt een proef gedaan met twee milieuvriendelijke zeezoutbatterijen. De zeezoutbatterijen worden ontwikkeld om de stroom op te slaan als er weinig afname is en om de elektrische auto’s van Cogas snel op te kunnen laden. Gehrels: ‘We willen toe naar elektrische auto’s voor ons woon-werkverkeer, die rijden op energie die we zelf opwekken. We delen de auto’s onderling. Op deze manier verwachten we per jaar 200 ton aan CO2 uitstoot te kunnen besparen”.

Slimme software

Het kloppende hart in de Cogas proeftuin is balancing software. Deze moet de opgewekte energie reguleren en afgeven waar en wanneer nodig. “Komen er veel zonnige dagen aan? Dan moet de computer zorgen voor het signaal ‘extra opslaan’. Is er een auto ingepland, maar bijna leeg? Dan zorgt het systeem ervoor dat die auto op tijd opgeladen is. De software verbindt opwek met opslag en met gebruik”, legt Marcel uit.
De proeftuin gaat dit najaar van start. Eind 2015 wil Cogas de eerste resultaten oogsten. Marcel: “Doet de zeezoutbatterij wat ‘ie belooft? Levert de microturbine het gewenste effect op en wat is de invloed van deze hoeveelheid zonnepanelen op ons netwerk? Welke software is nodig om de energie goed te reguleren en kunnen we onze CO2-uitstoot beduidend omlaag brengen?.”

Crowdfunding

Cogas past in deze proeftuin crowdfunding toe. Dat betrekt niet alleen de medewerkers van Cogas bij het project, het zorgt er ook voor dat het concept te herhalen is bij andere bedrijven. Het totale vermogen van de zonne-installatie wordt in delen geknipt: zonnedelen. Die zonnedelen worden verkocht aan belangstellenden. “Het geïnvesteerde bedrag gebruiken we om de zonne-installatie te financieren. De investeerder krijgt een mooi rendement op het geïnvesteerde bedrag, ongeveer 3% per jaar, net als bij eigen zonnepanelen afhankelijk van de elektriciteitprijs en het aantal uren zon. Na een periode van 15 jaar krijgt hij of zij het ingelegde bedrag terug. Zo kan iedereen bijdragen aan duurzame energie, ook al heb je een eigen dak dat niet geschikt is voor zonnepanelen.

Verder lezen
Reageren
Achter de schermen
Themanummer-energievoorziening-Cogas

Achter de schermen bij de ‘Cogas-proeftuin’

In deze editie nemen we een kijkje achter de schermen bij de voorbereidingen voor de ‘Cogas-proeftuin’. Deze proeftuin wordt opgezet om de impact van duurzame energiebronnen op het elektriciteit netwerk van het Cogas-pand te kunnen meten, sturen en efficiënt gebruiken. Een belangrijk eindresultaat is dat er een ‘smart grid’ concept ontstaat voor het Cogas gebouw, die toepasbaar is op andere situaties en gebieden.

Zonnepanelen
Binnen de proeftuin zal worden geïnvesteerd in onder andere duurzame opwek. Hiervoor worden de daken en de tuin van ons gebouw voorzien van ongeveer 400 gesubsidieerde zonnepanelen. Op de afbeelding zie je al enkele zonnepanelen die op ons magazijn zijn geïnstalleerd.

Zonnepanelen magazijn

Houtkachel
Naast zonnepanelen vormt ook een houtkachel onderdeel van de proeftuin. De houtkachel verwarmt op een duurzame manier het Cogas-gebouw. Op de foto zie je een grijper die het hout in de machine laat vallen.

IMG_7426

Uitdaging
De uitdaging is om alle losse elementen die de Cogas proeftuin in zich heeft met elkaar te verbinden. Het systeem dat de elementen met elkaar verbindt is cruciaal. Als we dit goed voor elkaar krijgen dan is er een kleine smart grid gesimuleerd die dan uitgerold kan worden naar andere gebieden en situaties. Een mooie uitdaging dus! Wordt vervolgd…

Verder lezen
Uitgelicht

Zeezoutbatterij: veilig en goedkoop opslaan van duurzame energie

Een bijzonder hoofdingrediënt voor een batterij. Dr. Marnix ten Kortenaar, met zijn bedrijf ook bekend als Dr. Ten, is sinds 2008 bezig met het idee om zeezout te gebruiken voor de opslag en afgifte van energie. Binnenkort wordt de eerste demobatterij gebruikt en getest in de proeftuin van Cogas. In 2007 werkte Ten Kortenaar aan de bouw van een weeshuis in Namibië. Voor de energievoorziening installeerde hij daar zonnepanelen. Genoeg zon immers… maar hoe sla je die energie op een goedkope en veilige manier op?

Innovatieprijs
Met die vraag dook hij thuis de garage in. Hij deed tientallen proeven voor een duurzame en goedkope batterij. Al snel kwam in ons land de discussie rond smart grids op gang: slimme netwerken die duurzame energie opwekken, opslaan, reguleren en afgegeven. Een paar jaar later had Dr. Ten een prototype batterij klaar dat past binnen die smart grids.  In 2013 kreeg hij de Jan Terlouw innovatieprijs voor de zeezoutbatterij.

Laadpaal
“Zeezout, koolstof electroden en enkele andere mineraal ingrediënten vormen de belangrijkste basis voor deze batterij”, begint Dr. Ten. “Het koolstof en het zout reageert op elkaar aan de ene pool. Door water komt er anderzijds een metaallaagje op het koolstof en dan ontstaat er stroom op de elektrodes. En dan gaat het lampje aan”, lacht hij. De batterij is een schone en natuurlijke manier om netenergie, zonne-energie of windenergie op te slaan. Ook kan het tijdelijk elektriciteit van het net opslaan en fungeren als laadpaal voor elektrische auto’s. “Omdat er steeds meer elektrische auto’s komen wordt het net steeds zwaarder belast en zijn meer batterijen nodig. Dit is bij productie een duurzaam en goedkoop alternatief voor de bestaande batterijen”.

dr ten

Wereldwijd
Door een missie vanuit het ministerie van Economische Zaken kwamen Cogas en Dr. Ten op elkaars pad. “Cogas werkt erg vooruitstrevend aan de energie van de toekomst. In hun proeftuin ontdekken en testen ze nieuwe vormen van opwekken, opslaan en afgifte van duurzame energie. Ik  ben Cogas  dankbaar dat we de mogelijkheden van de zeezoutbatterij kunnen onderzoeken in die proefomgeving.”

Binnen enkele maanden wordt het demomodel geplaatst in Almelo. Dr. Ten: “Daar wordt hij in het veld getest. Ook werken we aan certificering en opstart van productie.  En dan? Onze nieuwe organisatie staat in de steigers. Met de testresultaten en ervaringen, extra mankracht en middelen hoop ik dat deze batterij wereldwijd te kan worden weggezet. Ja, ook in Namibië!”

Zeezout versus lithium
De zeetzoutbatterij is een milieuvriendelijke, goedkope en veilige manier voor opslaan van  duurzame energie. De meeste high density batterijen die we kennen zijn  gemaakt op basis van Lithium. Deze batterijen kunnen weliswaar veel energie opslaan en afgeven, maar zijn niet duurzaam, brandbaar (ze kunnen water verbranden) en duur.  De zeezoutbatterij wordt gebruikt voor in smart grids. Wanneer het net te vol stroomt door opgewekte energie kan de zeezoutbatterij het overschot opslaan, om de energie vervolgens af te geven op momenten dat het net overbelast raakt. Omdat de materialen van de zeezoutbatterij schoon, veilig, betrouwbaar en goedkoop zijn, kan hij worden neergezet in woonwijken en woningen. Gerelateerd artikel MVO Nederland: http://www.mvonederland.nl/nieuws/zeezoutbatterij-dr-ten-de-race-voor-groene-tulp

Verder lezen
Reageren